انگل، قارچ و حشره شناسی  علوم پزشکی اراک

دوره عفونت و سیمای بالینی کیست هیداتیک بسیار متغیر و متفاوت است و بستگی به عوامل زیر دارد:

1-سویه انگل  2- سرعت رشد کیست و اندازه آن 3- ارگان و محل اختصاصی استقرار کیست              4- تراوش و پاره شدن انگل             5- عفونت ثانویه

غالب اطلاعات در خصوص کیست هیداتیک انسان حکایت از یک ضایعه فضاگیر با رشد آهسته دارد. کیست ها به غیر از آنهایی که به صورت مکانیکی بر اعمال ارگانهای مجاور خود اثر گذاشته و در عملکرد آنها اختلال ایجاد می کنند، معمولا َ خوب تحمل می شوند. هم چنین کیست های در حال رشد می توانند به بافتهای اطراف خود و عروق خونی آسیب برسانند. علائم بالینی در هیداتیدوز بستگی به تعداد کیست ها ، اندازه آنها، محل استقرار و سرعت رشد آنها دارد و به میزان زیادی متغیر بوده و می تواند مشکلاتی را در تشخیص و درمان کیست هیداتیک خصوصاَ موارد غیر قابل جراحی آنها ایجاد کند. پاولوفسکی (1997) تمایز مفیدی بین موارد فعال و غیر فعال اکینوکوکوزیس قائل است که هر کدام شامل حدود 50٪ موارد بیماری می شوند. حالت فعال با رشد سریع کیست هایی مشخص می شود که باعث ایجاد فشار بر بافتهای مجاور شده و غالباَ با علائم بالینی همراه است. این ضایعات به میزان بالایی ایمونوژنیک هستند و موارد پیچیده کلینیکی را می توانند ایجاد کنند. در مقابل اکینوکوکوزیس غیر فعال معمولا فاقد علائم بالینی است و با کیست های با رشد آهسته یا متوقف شده که غیر واضح و دژنره شونده و گاهی قسمتی یا تمام آنها کلسیفیه شده است، مشخص می شود. یک حالت جدی و پیچیده کیست هیداتیک ممکن است از کیست هایی حاصل شود که پاره شده و یا مایع داخل کیست آزاد شود و ایجاد شوک آنافیلاکسی کند. این حالت بیشتر در فرم فعال هیداتید، هنگامی که کیست های با رشد سریع و دیواره نسبتاَ نازک در اثر فشار یا ضربه پاره می شوند،  اتفاق می افتد. فاز اول عفونت در انسان معمولا بدون علامت بالینی بوده و ممکن است بیماری برای مدتی بدون هیچگونه علامتی پیشرفت کند. مطالعات نشان می دهد که بیش از نیمی از موارد ممکن است بدون علامت باشند. هم چنین تخمین زده می شود که اگر کیست ها کمتر از 5 سانتی متر رشد داشته باشند برای سالها ایجاد علامت نمی کنند. به هر حال اگر کیست ها در حال رشد باشند، عفونت نهایتا منجر به ایجاد علائم می گردد که به دلیل ایجاد فشار بر نسوج مجاور، مداخله در عملکرد ارگان ها یا عفونت ثانویه با باکتریها و... می باشد. واکنش های ایمونولوژیک حاد هم مثل شوک آنافیلاکسی یا آسم نیز می توانند علائم را پیچیده تر کنند. گاهی عود بیماری پس از عمل کیست های اولیه دیده می شود که پس از چند سال دوباره کیستها دیده می شوند. بهبود خود بخود کیست هیداتیک نیز خصوصا بعد از کلسیفیکاسیون یا کلاپس کیستها و یا اگر کیست پاره شود با خروج مایع کیست از طریق مجاری هوایی یا مجاری صفراوی گزارش شده است.

  M. Mosayebi,  N. Vakil, E. Sadat tahaii, S. Valizadeh. Clinical, diagnostic and therapeutic survey on hydatid disease; The First Iranian Congress of Clinical Microbiology, 8-10 May 2007, Shiraz-Iran.